O jeden stopień mniej
Każdy stopień niższej temperatury w pomieszczeniu to oszczędność około 6 procent energii grzewczej. Różnicę między 21 a 20 °C często trudno w ogóle zauważyć.
Serwis
Oszczędzanie energii: na co dzień i w budynku
Ponieważ koszty ogrzewania i ciepłej wody są rozliczane według zużycia, każda zaoszczędzona kilowatogodzina bezpośrednio opłaca się we własnym rozliczeniu. Znajdą tu Państwo codzienne wskazówki bez utraty komfortu – a właściciele także działania, które długofalowo przynoszą najwięcej: od optymalizacji instalacji po termomodernizację.
− 1 °Cok. 6% mniej energii grzewczej
5–10 minwietrzenie intensywne zamiast stałego uchylania
16 °Cdolna granica, aby nic się nie wychłodziło
1. Przegrodypotem ogrzewanie – właściwa kolejność termomodernizacji
Prawidłowe ogrzewanie
Największa dźwignia: ogrzewanie pomieszczeń odpowiada za lwią część energii zużywanej w gospodarstwie domowym.
20 °CSalon
22 °CŁazienka
18 °CKuchnia
17 °CSypialnia
Różne temperatury w różnych pomieszczeniach
Nie każde pomieszczenie potrzebuje tyle samo ciepła: salon ok. 20 °C, kuchnia ok. 18 °C, sypialnia ok. 17 °C. Drzwi do chłodniejszych pomieszczeń warto trzymać zamknięte.
Prawidłowe ustawienie termostatu
Poziom 3 odpowiada w większości zaworów termostatycznych około 20 °C. Odkręcenie na maksimum nie grzeje szybciej, tylko dłużej – pomieszczenie się przegrzewa.
Nie dopuszczać do wychłodzenia
Również podczas nieobecności temperatura w pomieszczeniach nie powinna spadać poniżej ok. 16 °C. Ponowne nagrzanie wychłodzonych ścian kosztuje energię i sprzyja pleśni.
Nie zasłaniać grzejników
Meble, długie zasłony lub obudowy przed grzejnikiem zatrzymują ciepło. Prania nie należy suszyć na grzejniku – zasłania go i wprowadza wilgoć do pomieszczenia.
Odpowietrzanie grzejników
Jeśli grzejnik bulgocze lub u góry nie robi się ciepły, w instalacji jest powietrze. Odpowietrzenie poprawia oddawanie ciepła. W razie wątpliwości prosimy zapytać zarządcę nieruchomości.
Na noc zamykać rolety
Zamknięte rolety i zasłony wyraźnie zmniejszają straty ciepła przez okna – nie mogą jednak przy tym zasłaniać grzejników.
Programowalne termostaty
Elektroniczne termostaty automatycznie obniżają temperaturę w nocy lub w godzinach pracy i w porę ponownie ją podnoszą.
Prawidłowe wietrzenie
Świeże powietrze jest ważne – decydujące jest to, jak się wietrzy.
ZalecaneWietrzenie intensywne
- ✓ Szeroko otworzyć okna na 5–10 minut
- ✓ 3–4 razy dziennie
- ✓ Powietrze się wymienia, ściany pozostają ciepłe
- ✓ W tym czasie zakręcić ogrzewanie
UnikaćStale uchylone okno
- ✕ niewielka wymiana powietrza
- ✕ ościeża i ściana się wychładzają
- ✕ ogrzewanie pracuje przeciw otwartemu oknu
- ✕ zwiększone ryzyko pleśni
Wietrzenie intensywne zamiast uchylania okien
Trzy–cztery razy dziennie szeroko otwierać okna na pięć do dziesięciu minut, zimą raczej krócej. W ten sposób powietrze się wymienia, a ściany się nie wychładzają.
Bez stałego uchylania
Stale uchylone okno wymienia niewiele powietrza, ale wychładza ościeża i ścianę. To kosztuje dużo energii i sprzyja pleśni.
Zakręcać ogrzewanie podczas wietrzenia
Gdy okno jest otwarte, należy zakręcić termostat. W przeciwnym razie zawór się otworzy i ogrzewanie będzie grzać prosto na zewnątrz.
Od razu usuwać wilgoć
Po prysznicu, gotowaniu lub suszeniu prania od razu krótko przewietrzyć. Suche powietrze nagrzewa się szybciej niż wilgotne.
Ciepła woda i woda
Ciepła woda odpowiada za znaczną część kosztów energii – i jest rozliczana według zużycia.
Prysznic zamiast kąpieli
Pełna kąpiel w wannie wymaga wielokrotnie więcej wody niż krótki prysznic. Kto bierze krótszy prysznic, oszczędza dodatkowo.
Oszczędna słuchawka prysznicowa i perlatory
Oszczędzające wodę słuchawki prysznicowe i perlatory na bateriach wyraźnie zmniejszają przepływ bez utraty komfortu.
Naprawiać kapiące krany
Kapiący kran lub cieknąca spłuczka traci w ciągu roku kilka tysięcy litrów. Spojrzenie na wodomierz przy zakręconych kranach pokaże, czy coś cieknie.
Nie ustawiać zbyt niskiej temperatury ciepłej wody
Centralne zasobniki ciepłej wody muszą ze względów higienicznych pracować w odpowiednio wysokiej temperaturze, aby zapobiec rozwojowi bakterii Legionella. Dlatego prosimy oszczędzać na ilości wody, a nie na temperaturze zasobnika.
Prąd w gospodarstwie domowym
Również prąd można oszczędzać niewielkim nakładem.
LED zamiast żarówki
Lampy LED zużywają tylko ułamek prądu tradycyjnych żarówek i działają znacznie dłużej.
Pełny załadunek urządzeń
Zmywarkę i pralkę uruchamiać tylko przy pełnym załadunku i korzystać z programów eco – trwają dłużej, ale zużywają mniej energii.
Suszenie prania na powietrzu
Suszarka do prania zużywa znacznie więcej prądu niż pralka. Kto z niej korzysta, powinien regularnie czyścić filtr kłaczków.
Unikać trybu czuwania
Listwy zasilające z wyłącznikiem całkowicie odłączają od sieci telewizor, urządzenia peryferyjne routera i ładowarki.
Optymalizacja instalacji: dla właścicieli i zarządców
Niskonakładowe działania przy instalacji grzewczej przynoszą korzyść wszystkim mieszkańcom jednocześnie i zwykle szybko się zwracają.
Równoważenie hydrauliczne
Równoważenie hydrauliczne sprawia, że każdy grzejnik otrzymuje dokładnie taką ilość wody, jakiej potrzebuje. Instalacja pracuje wydajniej, a grzejniki nagrzewają się równomiernie.
Izolacja przewodów
Dotychczas nieizolowane, dostępne przewody grzewcze i ciepłej wody w nieogrzewanych pomieszczeniach muszą zostać zaizolowane zgodnie z § 71 ustawy o energii w budynkach (Gebäudeenergiegesetz, GEG). Zaizolowane przewody jednocześnie ograniczają problem niezarejestrowanego ciepła z rur.
Sprawdzić krzywą grzewczą i obniżenie temperatury
Zbyt stromo ustawiona krzywa grzewcza marnuje energię. Obniżenie nocne i weekendowe powinno odpowiadać rzeczywistemu sposobowi użytkowania.
Wydajna pompa obiegowa
Stare, nieregulowane pompy grzewcze często pracują przez całą dobę z pełną mocą. Pompy o wysokiej sprawności zużywają tylko ułamek prądu.
Uwidocznić zużycie
Urządzenia z odczytem zdalnym i miesięczna informacja o zużyciu wcześnie pokazują mieszkańcom, jak zmienia się ich zużycie – to skuteczna zachęta do oszczędzania.
Obniżyć zużycie prądu w częściach wspólnych
Oświetlenie LED z czujnikami ruchu na klatce schodowej, w piwnicy i garażu podziemnym oraz dopasowane czasy pracy instalacji wentylacyjnych obniżają koszty prądu wspólnoty.
Więcej o tym, jak nieizolowane przewody zniekształcają rozliczenie, przeczytają Państwo w artykule Ciepło z rur według VDI 2077.
Termomodernizacja: większe działania w budynku
Największe oszczędności kryją się w przegrodach zewnętrznych budynku i technice grzewczej. Takie działania są drogie, ale objęte dofinansowaniem i podnoszą wartość nieruchomości.
- Ściany zewnętrzne20–30%
- Okna15–25%
- Dach / najwyższy strop15–20%
- Wentylacja10–20%
- Piwnica / podłoga5–10%
Najpierw plan: plan renowacji
Indywidualny plan renowacji (individueller Sanierungsfahrplan, iSFP) przygotowany przez eksperta lub ekspertkę ds. efektywności energetycznej pokazuje, jakie działania i w jakiej kolejności mają sens. Doradztwo energetyczne jest dofinansowywane, a plan zwiększa dofinansowanie późniejszych pojedynczych działań.
Ocieplenie dachu i najwyższego stropu
Ciepłe powietrze unosi się do góry – nieocieplony dach traci dużo ciepła. Ocieplenie najwyższego stropu pod nieogrzewanym poddaszem jest często niedrogie, a w wielu przypadkach wręcz obowiązkowe zgodnie z § 47 GEG.
Ocieplenie elewacji
W budynkach nieremontowanych przez ściany zewnętrzne ucieka zwykle największa część ciepła. Ocieplenie jest najbardziej opłacalne, gdy i tak planowane są rusztowanie i prace tynkarskie.
Ocieplenie stropu piwnicy
Płyty izolacyjne od spodu stropu piwnicy to stosunkowo proste działanie, które wyraźnie ogranicza problem zimnych podłóg na parterze.
Wymiana okien
Nowoczesne okna z potrójnym szkleniem i szczelnymi ramami tracą wielokrotnie mniej ciepła niż stare okna z pojedynczą szybą lub wczesnym szkleniem zespolonym. Ważne: po wymianie trzeba inaczej wietrzyć, ponieważ znika wentylacja przez nieszczelności.
Modernizacja ogrzewania
Stare kotły olejowe i gazowe warto zastąpić wydajnym systemem – np. pompą ciepła, przyłączem do sieci ciepłowniczej lub rozwiązaniem hybrydowym. Pompa ciepła pracuje tym wydajniej, im niższa jest potrzebna temperatura zasilania, czyli im lepiej ocieplony jest budynek.
Wentylacja z odzyskiem ciepła
Po kompleksowej termomodernizacji budynek jest bardzo szczelny. Instalacja wentylacyjna z odzyskiem ciepła zapewnia świeże powietrze, zapobiega pleśni i odzyskuje dużą część ciepła z powietrza wywiewanego.
Wykorzystanie energii słonecznej
Fotowoltaika na dachu obniża zużycie prądu w częściach wspólnych albo może dostarczać prąd mieszkańcom w modelu Mieterstrom (prąd dla najemców). Kolektory słoneczne wspomagają podgrzewanie wody i ogrzewanie.
- Skorzystać z doradztwaDoradztwo energetyczne i plan renowacji (iSFP)
- Zapewnić dofinansowanieZłożyć wnioski przed rozpoczęciem prac
- Poprawić przegrodyDach, elewacja, okna, strop piwnicy
- Wymienić ogrzewaniemniejsza moc, niska temperatura zasilania
- Dostroićrównoważenie hydrauliczne, krzywa grzewcza, kontrola zużycia
Dofinansowanie
- BAFA (Federalny Urząd ds. Gospodarki i Kontroli Eksportu): dotacje na pojedyncze działania dotyczące przegród i techniki instalacyjnej, wyższe z planem renowacji
- KfW (niemiecki państwowy bank rozwoju): dotacja na wymianę ogrzewania, stopniowana według dofinansowania podstawowego i premii
- KfW: preferencyjne kredyty na termomodernizację do standardu Effizienzhaus
- Doradztwo energetyczne i plan renowacji są dofinansowywane
- Dla osób mieszkających we własnym budynku alternatywnie: ulga podatkowa zgodnie z § 35c ustawy o podatku dochodowym (Einkommensteuergesetz, EStG)
Wspólnota (WEG)
- Działania energetyczne są zmianami budowlanymi (§ 20 ustawy o własności lokali – Wohnungseigentumsgesetz, WEG)
- Uchwała zwykłą większością głosów na zebraniu wspólnoty
- Koszty ponoszą wszyscy przy kwalifikowanej większości lub zwrocie nakładów (§ 21 WEG)
- Finansowanie z funduszu remontowego (Erhaltungsrücklage), specjalnej dopłaty (Sonderumlage) lub kredytu dla wspólnoty
Wynajem
- Zawiadomienie najpóźniej trzy miesiące wcześniej (§ 555c niemieckiego Kodeksu cywilnego – Bürgerliches Gesetzbuch, BGB)
- Podwyżka czynszu o 8% kosztów rocznie, z górnym limitem (§ 559 BGB)
- Szczególna regulacja dla dofinansowanej wymiany ogrzewania (§ 559e BGB)
- Lepszy bilans energetyczny obniża udział wynajmującego w kosztach CO₂
Programy i stawki dofinansowania często się zmieniają. Decydujące są aktualne wytyczne BAFA i KfW; wnioski trzeba z reguły złożyć przed rozpoczęciem prac.
Jak bilans energetyczny wpływa na podział kosztów CO₂ między wynajmującego a najemcę, wyjaśnia artykuł Podział kosztów CO₂.
Najczęściej zadawane pytania o termomodernizację i dofinansowanie
Które działanie termomodernizacyjne pozwala zaoszczędzić najwięcej energii?
To zależy od budynku. W budynkach nieremontowanych najwięcej ciepła ucieka zwykle przez ściany zewnętrzne, okna i dach. Które działanie opłaca się najbardziej, pokazuje indywidualny plan renowacji przygotowany w ramach doradztwa energetycznego.
W jakiej kolejności należy przeprowadzać termomodernizację?
Co do zasady najpierw przegrody zewnętrzne budynku, potem ogrzewanie. Gdy budynek jest ocieplony, spada zapotrzebowanie na ciepło, a nową instalację grzewczą można zaprojektować na mniejszą moc. Pompa ciepła pracuje ponadto wydajniej, gdy dzięki dobrej izolacji wystarczają niskie temperatury zasilania.
Czy ustawa o energii w budynkach nakłada obowiązki termomodernizacji?
Tak, kilka obowiązków doposażenia: najwyższy strop należy ocieplić, jeśli nie spełnia minimalnej ochrony cieplnej (§ 47 GEG), nieizolowane, dostępne przewody grzewcze i ciepłej wody w nieogrzewanych pomieszczeniach trzeba zaizolować (§ 71 GEG), a wielu kotłów olejowych i gazowych o stałej temperaturze nie wolno eksploatować po 30 latach (§ 72 GEG). Kto wymienia elementy zewnętrzne budynku, musi zachować wartości minimalne zgodnie z § 48 GEG.
Jakie dofinansowanie jest dostępne na termomodernizację?
Na pojedyncze działania dotyczące przegród zewnętrznych i techniki instalacyjnej dostępne są dotacje z BAFA, na wymianę ogrzewania – dotacje z KfW, a do tego preferencyjne kredyty na kompleksowe renowacje. Dofinansowanie obejmuje również doradztwo energetyczne. Wnioski trzeba z reguły złożyć przed rozpoczęciem prac; warunki dość często się zmieniają.
Jak wspólnota mieszkaniowa podejmuje uchwałę o termomodernizacji?
Działania energetyczne dotyczące nieruchomości wspólnej są zmianami budowlanymi, o których zebranie wspólnoty może zdecydować zwykłą większością głosów (§ 20 Abs. 1 WEG). Kto ponosi koszty, reguluje § 21 WEG: płacą wszyscy właściciele, jeśli uchwałę podjęto większością ponad dwóch trzecich oddanych głosów i połowy udziałów we współwłasności lub jeśli koszty zwrócą się w odpowiednim czasie.
Czy wynajmujący mogą przenieść koszty termomodernizacji na czynsz?
Modernizacja energetyczna uprawnia do podwyższenia czynszu o 8 procent kosztów rocznie, z limitem 3 euro za metr kwadratowy w ciągu sześciu lat, a przy czynszach poniżej 7 euro za metr kwadratowy – 2 euro (§ 559 BGB). W przypadku dofinansowanej wymiany ogrzewania alternatywnie stosuje się § 559e BGB. O modernizacji trzeba poinformować najpóźniej trzy miesiące wcześniej (§ 555c BGB).
Te wskazówki służą ogólnej orientacji i nie zastępują ani doradztwa energetycznego, ani porady prawnej w indywidualnym przypadku. Stan na: wrzesień 2026 r.
Własne zużycie pod kontrolą
Dzięki miesięcznej informacji o zużyciu widzą Państwo, jak zmienia się Państwa zużycie ciepła i ciepłej wody – w porównaniu z poprzednim miesiącem, poprzednim rokiem i przeciętnym gospodarstwem domowym. Od razu widać, czy działania oszczędnościowe przynoszą efekt – także po termomodernizacji.